میگ-۲۹ (به روسی: МиГ-۲۹) هواپیمایی جنگنده برتری هوایی از نسل چهارم است که توسط شرکت میگ در اتحاد جماهیر شوروی طراحی و ساخته شد. طراحی این هواپیما در دهه ۱۹۷۰ آغاز و اولین فروند از این هواپیما در سال ۱۹۸۳ وارد خدمت شد که همچنان توسط روسیه و بسیاری کشورهای دیگر استفاده می‌شود.

هواپیمای میگ-۲۹ از بهترین محصولات صادراتی برای شوروی در زمان خود و برای روسیه در حال حاضر بوده‌است. میگ-۲۹ به همراه سوخو-۲۷ به منظور رقابت با جنگنده‌های آمریکایی اف-۱۵ ایگل و اف-۱۶ فالکن ساخته شدند.

جت جنگنده دوموتوره و دوسکانه میگ-۲۹ شباهت زیادی به جنگنده بزرگ‌تر سوخو-۲۷ دارد که همزمان با آن طراحی و تولید شد. میگ-۲۹ از برخی نظرها قابلیت برابر و یا بالاتری از جنگنده آمریکایی اف-۱۵سی دارد.



هواپیمای میگ-۲۹ در حال حاضر تحت پروژه‌های مختلف توسعه و بهینه سازی قرار دارد و آخرین نمونه‌های این هواپیما میگ-۲۹ اس‌ام‌تی و میگ-۲۹ ام ۲ هستند. نمونه جدید ناونشین هواپیمای با نام میگ-۲۹ کا برای استفاده در نیروی دریایی هند که به تازگی ناوهواپیمابر دریاسالار گورشکوف را از روسیه خریداری کرده در حال تولید است.

میگ-۲۹های نیروی هوایی آلمان در تمرین دی‌ای‌سی‌تی به همراه اسکادران ۵۱۰ نیروی هوایی آمریکا شرکت کردند که از جنگنده اف -۱۶ استفاده می‌کردند. در پایان کار خلبانان اف-۱۶ نیروی هوایی ایالات متحده اعلام کردند که میگ ۲۹ از اف-۱۶ به علت موتورهای قدرتمندتر و بهره گیری از موشک ویمپل و همچنین میدان دید بهتر برای خلبان برتر است.



عراق در اواسط جنگ با ایران در دهه ۱۹۸۰ میگ-۲۹ را برای مقابله با جنگنده‌های اف-۱۴ ایران از روسیه خریداری کرد. این هواپیماها در دستان خلبان عراقی در جنگ خلیج فارس مورد استفاده قرار گرفت که سرانجام ۵ فروند میگ-۲۹ که ۴ فروند آنها به وسیله اف-۱۵ و ۱ فروند دیگر به وسیله اف-۱۶ منهدم شد.

در برخی منابع روسی گزارش شده که یک میگ-۲۹ عراقی یک فروند جنگنده پاناویا تورنادو انگلیسی را سرنگون کرده اما منابع انگلیسی گفته‌اند که این تورنادو دچار سانحه هوایی شده‌است. موار دیگری از موفقیت‌های هوابه‌هوای این جنگنده در عراق در منابع روسی گزارش شده‌است. مثلا شلیک به یک بمب‌افکن بی-۵۲ که به گفته منابع آمریکایی به اشتباه مورد اصابت موشک هارم جنگنده خودی قرار گرفته بود.

در هر حال مهارت بسیار بالای خلبان آمریکایی ، تمرینات نامناسب خلبانان عراقی ، دفاع‌ و پشتیبان هوابرد ( آواکس ) هواپیماهای آمریکایی، و کمبود لوازم یدکی از جمله عوامل عدم موفقیت میگ-۲۹ در این جنگ بوده است.

از ۳۷ میگ-۲۹ عراقی در پایان جنگ خلیج فارس فقط ۱۰ فروند باقی مانده بود که یکی هم آسیب دیده بود و ۶ فروند دیگر به ایران گریختند که توسط نیروی هوایی ارتش ایران بابت غرامت جنگی به غنیمت گرفته شده و در گردان ۲۳ شکاری میگ ۲۹ پایگاه دوم تاکتیکال نیروی هوایی ارتش ایران ( تبریز ) در حال خدمت هستند.


تصویر : جنگنده های ( غنیمتی )گردان ۲۳ شکاری میگ ۲۹ پایگاه دوم تاکتیکال نیروی هوایی ارتش ایران ( تبریز )‬



انواع میگ-۲۹

MiG-۲۹ Fulcrum-A :
اولین نمونه ساخته شده از این هواپیما که در سال۱۹۸۲ وارد خدمت شد.

MiG-۲۹B-۱۲ Fulcrum-A :
نمونه اصلاح شده صادراتی برای ملت‌های عضو پیمان ورشوکه فاقد امکانات لازم برای حمل تسلیحات اتمی است و دارای رادار اصلاح شده برای افزایش قابلیت‌های آن و سیستم (ECM) برای مقابله با جنگ الکترونیک و سیستم (IFF) برای شناسایی دوست از دشمن (Identification Friend or Foe) است.

MiG-۲۹UB-۱۲ Fulcrum-B :
نمونه آموزشی دو سرنشیبه که فاقد رادار و توپ GSh-۳۰ است. هواپیماهای میگ۲۹ فروخته شده به ایران توسظ زوسیه از این نوع هستند.

MiG-۲۹S :
این نمونه تا حد بسیار زیادی مشابه به نمونهMiG-۲۹B-۱۲ "Fulcrum-A است با تفاوت‌هایی که شامل تقویت سیستم کنترل پرواز و اضافه کردن چهار کامپیوتر جدید که باعث تقویت ثبات پروازی و کنترل پذیری بهتر می‌شود امکان شلیک در حال سوخت گیری و همچنین تقویت توپ GSH-۱۰ به این مدل اضافه شده‌است.

MiG-۲۹S-۱۳ Fulcrum-C :
مشابه مدل قبلی با این تفاوت که دماغه هواپیما تا حدی بزرگ تر است و ظرفیت سوخت گیری بالاتری دارد.

MiG-۲۹SM "Fulcrum-C :
مشابه مدل قبلی با توانایی حمل موشک‌های هوا به زمین و بمب‌های تلویزیونی و لیزری.